آیا خطر زلزله بزرگ استانبول در راه است؟
زلزلهای به بزرگی ۴ ریشتر که ظهر روز دوشنبه در منطقه نیلوفر شهر بورسا رخ داد، نگرانیها را درباره فعالیت گسلهای جنوب آناتولی شمالی و احتمال تحریک زلزله بزرگ استانبول افزایش داده است. این زلزله که در شهرهای اطراف نیز بهوضوح احساس شد، بار دیگر توجهها را به خطرات زلزله بزرگ در ترکیه جلب کرده است.
⚡️ترکیه کشوری در قلب کمربند زلزله
پروفسور دکتر هالوک اییدوغان، کارشناس ژئوفیزیک، در گفتوگویی با رسانهها اظهار داشت که ترکیه به دلیل قرارگیری در کمربند زلزله «آلپ-هیمالیا»، یکی از فعالترین مناطق زلزلهخیز جهان است. وجود گسلهای مهمی چون شمال آناتولی، شرق آناتولی و غرب آناتولی، این کشور را در دسته مناطق با خطر بالای زلزله قرار داده است.
گسل شمال آناتولی، یکی از مهمترین و فعالترین گسلهای جهان، بهصورت یک کمان از شرق کارلیوا تا غرب دره مودورنو امتداد دارد. این گسل که عامل بسیاری از زلزلههای بزرگ ترکیه بوده، دارای شاخهای جنوبی است که در سالهای اخیر فعالیت خود را افزایش داده است. زلزله اخیر بورسا نیز در این شاخه جنوبی رخ داد.
پروفسور اییدوغان در توضیح تاریخچه این گسل گفت: «شاخه جنوبی گسل شمال آناتولی در گذشته زلزلههای مخربی ایجاد کرده است. زلزله سال ۱۰۶۵ و همچنین زلزلههای سال ۱۸۵۵ از جمله مواردی هستند که بر اثر فعالیت این گسل رخ دادهاند. محاسبات نشان میدهد این گسل توانایی تولید زلزلههایی با بزرگی ۷ ریشتر یا بیشتر را دارد.»
درباره احتمال تحریک گسل شمال آناتولی توسط شاخه جنوبی، اییدوغان گفت: «احتمال تحریک مستقیم کم است، اما گسلهای نزدیک به هم میتوانند بر یکدیگر تأثیر بگذارند. با این حال، پیشبینی دقیق زمان یا بزرگی زلزلههای بعدی ممکن نیست.»
📍زلزله بخشی از واقعیت زندگی در ترکیه
اییدوغان با اشاره به افزایش تعداد زلزلههای کوچک و متوسط در سالهای اخیر گفت: «این زلزلهها به بخشی از زندگی روزمره ما تبدیل شدهاند و ممکن است هر دو تا سه روز یا هفتهای یکبار رخ دهند. مهم این است که این زلزلهها به فاجعه تبدیل نشوند و برای این منظور باید اقدامات پیشگیرانه انجام دهیم.»
زلزله بورسا که در مرکز شاخه جنوبی گسل رخ داد، بهوضوح در مناطقی چون نیلوفر و سایر نقاط بورسا احساس شد. استانداری بورسا اعلام کرد که این زلزله خسارت جدی به همراه نداشته، اما شدت آن نگرانیهایی را به وجود آورده است. زلزلههای کوچکتر بهعنوان هشدارهایی برای آمادگی در برابر زلزلههای بزرگتر تلقی میشوند.
⚠️نیاز فوری به اقدامات پیشگیرانه
پروفسور اییدوغان تأکید کرد که بحث درباره بزرگی زلزله کافی نیست و باید با همکاری کارشناسان زمینشناسی، مهندسان و مدیران شهری، گامهای مؤثری برای کاهش خطرات برداشته شود. وی گفت: «زلزلههایی با بزرگی ۵ ریشتر نباید باعث تخریب گسترده شوند، اما در ترکیه بارها شاهد چنین اتفاقاتی بودهایم. ما باید بپذیریم که ترکیه در چرخه مداوم خطر زلزله قرار دارد و با اصلاح ساختارهای شهری و مقاومسازی ساختمانها، این بحران را مدیریت کنیم.»